YABAN MERSİNİ ÖZELLİKLERİ VE BİYOLOJİSİ

2 Ekim
Yorum Yok

YABAN MERSİNİ ÖZELLİKLERİ VE BİYOLOJİSİ

Saçak kök miktarı çok fazla olan yüzlek kök yapısına sahip bir bitkidir. Kökleri çok ince, lif gibi olup kök emici kıllarından yoksundurlar. Tipik olarak kazık kök oluşturmazlar. Toprak tipine bağlı olarak kökleri 1 metre derine inebilmektedir.Asıl görev yapan kökler toprak tabakasının üstten 25-30 cm’lik kısmında yer alır. Çiçek tomurcukları yaz sonlarına doğru oluşur ve sadece yeni sürgünler üzerinde meydana gelerek , ertesi yıl ilkbaharda sürerek çiçek açarlar. Yaşlı dallar üzerinde sadece yaprak gözleri oluşur.Bu dallar, Maviyemiş’te büyüme, beslenme ve suyun; bitkinin yukarı kısımlarına, karbonhidratların ise bitkinin aşağı kısımlarına ulaştırılmasını sağlar.

Yüksek boylu maviyemişler (Vaccinium corymbosum) dik büyüme gösterir, kışın yaprağını döker, 2-7 metre boylanabilir ancak kültüre alındığında 1 ila 3 metre arasında boylanmasına müsaade edilir.Genç sürgünleri yassı ve çizgili iken yassı dallar daire kesitindedir.Sürgün üzerindeki gözler yaprak gözü (yassı,sivri uçlu ve küçük) ve çiçek gözü (yuvarlak, küt uçlu ve şişkin) şeklinde oluşabildiği gibi bir boğumda hem yaprak hem de çiçek gözü de meydana gelebilmektedir. Yapraklar 7,5 cm uzunluğunda, alt yüzeyleri ince tüylü, kenarları düz veya dişlidir. Yapraklar gövde üzerinde almaşıklı olarak dizilmiş olup basittirler. Yaprağın görüntüsü ve büyüklüğü türlere göre değişir. Yaprakları genelde eliptik veya ovaldir.

Maviyemiş sürgünleri -20 ila -40 derecelerde zarar görür. Çiçek tomurcukları dinlenme dönemindeyken -30 ile -35 dereceye kadar dayanabilir. Geç olgunlaşan maviyemiş çeşitleri 160 günlük yetişme periyodu isterken,

erken olgunlaşanlar 120-140 günlük bir süreye ihtiyaç duyarlar.

İlkbahar başlangıcında odun dallarındaki gözler uyanıp sürer ve yaz sonlarına kadar vegetatif gelişme devam eder. Sürgün büyümesi fışkırma (flaş) şeklinde olup önce vegetatif gözde hızlı bir büyüme meydana gelir, sonra sürgün ucu kuruyarak büyümesi durur.Kısa bir dönem sonra sürgün ucuna yakın olan göz uyanarak sürgün büyüme ve gelişimini sürdürür.Bir sürgünde 2-3 flaş meydana gelebilir.Çiçek gözleri sürgün ucundan itibaren oluşmaya başlar.Bu dönemlerde bitki dinlenmeye girer ve soğuklama ihtiyacı karşılandıktan sonra tekrar uyanıp sürer. Maviyemişler 7 derecenin altında 1000 saatlik bir soğuklama süresi ister. Çiçek gözleri yaprak gözlerine göre daha az soğuklama istemektedir ve ilkbaharda daha erkenden uyanmaktadırlar. Kuvvetli sürgünler üzerinde bulunan gözler ise zayıf sürgünler üzerindekilere göre daha fazla soğuklama ister.

Maviyemiş bitkisindeki gerek sürgün gerekse kök büyümesi diğer yüksek bitkilerin aksine gelişme dönemi içinde fışkırma şeklinde meydana gelmektedir.Bir yaşlı sürgünlerdeki vejetatif tomurcuk yani yeni sürgün ve yaprakları oluşturacak olan tomurcuk, ilkbaharda günlük ortalama sıcaklık 7 dereceyi aşınca uyanıp sürer.Belirli bir büyüklüğe ulaşan sürgünün uç kısmında çevre şartlarının etkisiyle özellikle de gece sıcaklıklarının düşmesi sonrasında kuruma meydana gelir. Tepe kısmı kuruyan sürgünde, tepe kısma en yakın göz sürerek yaz sürgününün uzamasını sağlar.

          Maviyemiş çiçek gözünde tür ve çeşitlere göre farklı sayıda çiçek salkımı bulunur. Çiçekler beşli olup beyazımsı-pembe, beyazımsı- sarı, krem renginde veya beyaz renkli olup 4-5 loblu taç yaprak (korolla) içerir. Çiçek tomurcukları 1 yaşlı sürgünlerin tepe kısımlarına yakın bölgelerde yer alır, salkım şeklinde çiçek içerirler ve her salkımda 1-16 adet (genelde  7-10 adet) çiçek oluşabilir. Çiçeklerde 5 taç yaprak, 5 çanak yaprak, 10 erkek organ ve 1 dişi organ içerir. Maviyemiş çeşitlerinde açan çiçeklerin

Maviyemişlerin tozlanmasında Bal arıları ile Bombus arıları etkin olsa da meyve iriliği ve meyve miktarının artışı daha çok  Bombus  arıları tarafından sağlanmaktadır.Yaban arılarının yetersiz olduğu durumlarda maviyemiş bahçesine bal arısı kovanları yerleştirilmelidir.Çiçeklerde %5 açılma olunca arı kovanları bahçeye yerleştirilmelidir. Çiçeklenme %’e ulaştıktan sonra getirilecek olan bal arısı kovanlarının hiçbir yararı olmayabilir.Bal arısı kovanları, taç yapraklar rüzgar almayan, korumalı,  güneş gören yere yerleştirilmeli  ve kovan gözleri doğuya bakmalıdır. Taç yapraklar dökülmeye başlayıncaya kadar bahçede kalmalı ve kuvvetli bir arı kovanında en az 45.000 arı olmalıdır. Çiçeklenme periyodunda insektisit kullanılmamalıdır.

        Maviyemişlerde meyve tutumunun çok düşük olduğu yıllarda meyve tutumunu artırmak için GA3 uygulaması da yapılabilir. GA3 , partenokarpik  yani çekirdeksiz tane tutumunu sağlarken taneler ince kalmakta ve geç olgunlaşmaktadırlar. Dişicik tepesi de çiçeğin dışına çıkmıştır ve polenler dişicik tepesine uğramadan düşebilirler.  Polenleri yapışkan ve ağır olduğu için rüzgarla taşınamaz. Çiçeklenmeden sonra  45-75 gün içerisinde meyveleri olgunlaşır.

 

    Meyveleri  1,5- 6  gram ağırlığında,renkleri mavi-siyah veya koyu-mor, kabukları yumuşak, çekirdek sayıları az, üst kısımlarında mum tabakası bulunur.Bu tabakaya pus tabakası denir ve meyvenin çekiciliğini artırır.Hasat sırasında ve sonrasında pus tabakasının silinmemesi gerekir ki meyvelerin raf ömrü ve albenisi kaybolmasın.

YORUMLAR
Hiç yorum yapılmamış
© 2018 Yekten.NET Tüm hakkı saklıdır izinsiz kopyalanamaz...